Çocuklarda Okul Fobisi

Okul Fobisi 

Okul fobisi, öğrencilerin, okula gitmeyi reddetmelerine neden olan şiddetli bir korku ve kaygı hissedilmesi hâlidir. 

Okul Fobisinin Görülme Sıklığı/Yaygınlığı 

Okul fobisi, genellikle, okul öncesi eğitime veya ilkokula başlayan çocuklarda görülür. Görülme sıklığı, yaklaşık olarak %3-5 arasında değişmekte ve cinsiyet farkı gözetmemektedir. Ayrıca, okul fobisinin, ortaokul ve lise öğrencilerinde daha düşük bir yüzdelikle görüldüğü durumlar da vardır. 

Okul Fobisinin Belirtileri 

  • Okula gitmeyi reddetme 
  • Karın veya mide ağrıları, baş ağrısı veya dönmesi, mide bulantısı 
  • Mutsuzluk, gerginlik, keyifsizlik
  • Uyku ve yemek yeme bozuklukları 
  • Derslere yeteri kadar odaklanamama, okulla ilgili sorumlulukları yerine getirme ve buna bağlı olarak, okul başarısında düşüş yaşama 
  • Ağlama krizleri veya öfke nöbetleri geçirme
  • Okula gitmemek için bahaneler bulma
  • Okulda öğretmenler ve arkadaşlarla konuşmama, okul etkinliklere katılmama 

Okul Fobisinin Nedenleri

En önemli nedenlerden biri, çocuğun, alışılan güvenli aile ortamından ve ebeveynlerinden ayrılmak istememesidir. Özellikle, anne bağlılığı, çocuğun, anneden ayrılmayı gerektirecek her türlü eylemden uzak durmasına neden olabilir. Ayrıca, bu çocuklar, ebeveynleri olmadan ne yapacaklarını bilemeyebilir, kendi başlarına hareket etme veya karar vermede zorlanabilirler. Bu yüzden, okul yaşantısında zorluklar yaşayarak, şiddetli stres, kaygı ve korku nedeniyle okula gitmeyi istemeyebilirler. 

Diğer önemli bir neden, çocuğun, utangaç bir kişilik özelliğine sahip olması ve içe kapanıklık belirtileri göstermesidir. Bu çocuklar, yeni bir ortama girdiklerinde kaygılanabilir veya arkadaş edinme konusunda sıkıntılar yaşayabilirler. Bu yüzden, arkadaş edinemeyen, teneffüslerde ve grup çalışmalarında yalnız kalan çocuklarda okul fobisi gelişebilmektedir.

Sorumluluk alma konusunda sıkıntılar yaşama da okul fobisini tetikleyen faktörlerden biridir. Bazı çocuklar, ders dinleme, ödev yapma veya okul etkinliklere katılma gibi görevleri yapma da zorluklar yaşayabilirler. Bunu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda daha fazla görmemiz mümkündür. Bu çocuklar, derslere odaklanmada sorunlar yaşar, uzun uğraş ve zaman gerektirecek sorumlulukları almaktan çekinirler. Ders dinleme, ödev yapma ve okul etkinliklerine katılma üçgeni arasında yaşanan bu problemler, çocukta okul fobisinin ortaya çıkmasına neden olabilir.

Aile ve çevrenin beklenti ve tutumları da okul fobisinin oluşmasında rol oynamaktadır. Her aile, çocuğunun, çok başarılı olmasını ve gelecekte onu maddi ve manevi yönden mutlu edecek bir meslek sahibi olmasını ister. Bu yüzden, aile ve yakın çevrenin, çocuktan, çocuğun okul başarısı hakkında birçok beklentisi olur. Çocuk, tüm bu beklentileri karşılamak da zorlanıp, ya başaramazsam kaygısına kapılabilir. Bu kaygı, çocuğun okula karşı soğumasına ve çocukta, okul fobisinin gelişmesine neden olabilir. 

Okul fobisini tetikleyen diğer faktörler, öğretmen ve arkadaşlarla anlaşamama, aile içi çatışma, kardeş kıskançlığı vb. şeklinde sıralanabilir. 

Okul fobisiyle, aile ve çevrenin yardımıyla baş edilemiyor ve çocuk, okul fobisi yüzünden okula gitmeyi bırakmış, derslerinde çok büyük düşüşler yaşamışsa yardım ve destek süreci için bir uzmana başvurmak faydalı olabilir.